Afstemming school-thuis
"School is school en thuis is thuis" is zo'n gevleugelde uitspraak van ouders die proberen de invloed van school buiten de huisdeur te houden. In sommige gevallen leven kinderen in twee zeer verschillende werelden. Maar stimuleren van de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen kan niet zonder een zo goed mogelijke samenwerking tussen school en ouders/verzorgers.

Een goede samenwerking is alleen maar mogelijk op basis van wederzijds respect en vertrouwen. Dat vraagt uiteraard kennis en inzicht in de verwachtingen van de ouders.

Tips


 

1 Verlaag de schooldrempel
Denk binnen het team weer eens na over nieuwe mogelijkheden of over uitbreiding/wijziging van bestaande ideeën, bijvoorbeeld:
  • Stimuleer kinderen om hun ouders voor of na schooltijd in de klas te laten zien waar ze mee bezig zijn.
  • Richt een ouderhoekje in waar ouders op hun gemak op hun kinderen kunnen wachten, even met elkaar kunnen praten en door bulletins, foto's, presentaties en dergelijke over actuele schoolzaken worden geïnformeerd en de school zien leven.
  • Vooral presentaties met veel beeld en weinig tekst zijn een goed communicatiemiddel.
  • Laat ouders kennisnemen van de schoolpraktijk door middel van bijvoorbeeld instuifochtenden, openbare lessen, videofilms van buitenschoolse activiteiten als schoolreisjes en sportdagen, onderwijsmarkten en tentoonstellingen.
  • Ga eens na of contactavonden, kennismakingsavonden en themabijeenkomsten een interactiever karakter kunnen krijgen. Meer gericht kunnen worden op het uitwisselen van opvattingen en ervaringen tussen de opvoeders thuis en op school (zie ook tip 4).
  • Schakel hierbij eventueel ook de wijkinstellingen in die de ouders op een andere manier al benaderen. Bijvoorbeeld via gezinsinterventieprogramma's.
  • Organiseer activiteiten die in het belang van hun kinderen zijn en waarbij ouders een rol kunnen vervullen, zoals vertellen over hun beroep.
  • Schuw informele contacten niet, maar houd ook geen leerlingenbespreking op de markt.
  • Laat in de aankleding van de school zien dat u waarde hecht aan verschillen, bijvoorbeeld: meertalige aanduidingen, interculturele materialen, boeken en schoolkrant in meertalige versies.
2 Zorg voor een duidelijke en goed gespecificeerde rapportage over de kinderenen denk na of een schriftelijke rapportage de enige vorm moet zijn
De manier waarop je als school rapporteert over de ontwikkeling van kinderen laat duidelijk zien wat je belangrijk vindt:
  • Of je op een open en begrijpelijke manier rekenschap van je handelen geeft door een compleet en onderbouwd beeld van ieder kind, of dat je je beperkt tot een gering aantal gegevens over bereikte resultaten bij een aantal vakken/leergebieden.
  • Of het eindresultaat alleen doorslaggevend is, of dat vooral de voortgang in ontwikkeling telt.
In ieder geval zou je als school ook de leergebiedoverstijgende kerndoelen in de rapportage moeten betrekken: Werkhouding, Zelfbeeld en Sociaal gedrag (zie Praktijkvoorbeeld: leerlingrapport voor groep 3).
3 Verbeter uw vaardigheid in het voeren van moeilijke gesprekken met ouders
Bij het voeren van een zogenaamd `slecht-nieuws-gesprek' spelen inlevend vermogen en goede gesprekstechnieken een beslissende rol. Maar ook kennis en inzicht in de verschillen tussen de verwachtingen van school en ouders.
Om uzelf op dit punt verder te ontwikkelen, kan het nuttig zijn om een dergelijk gesprek eens samen met een collega te voeren en na te bespreken. Dit is zeker nuttig voor leerkrachten die nog weinig ervaring op dit punt hebben.
Dit onderwerp is belangrijk genoeg om er een deel van de scholingstijd in teamverband aan te besteden. In het rollenspel `gesprek met ouders' staat een voorbeeld uitgewerkt, samen met concrete aanwijzingen voor de spelcoördinator. Op meertalige scholen betrekt u natuurlijk de allochtone leerkracht bij de gesprekken of een tolk van een tolkencentrum.
4 Organiseer interactieve ouderavonden
Als dat op uw school mogelijk is, is een thema-avond over sociaal-emotionele ontwikkeling een prachtige kans om ouders op een actieve manier kennis te laten maken met wat u hier op school aan doet en hoe u dit doet.
Zo'n bijeenkomst heeft alleen zin als het geen éénrichtingsverkeer is, maar er volop prikkels zijn voor ouders om met eigen meningen, ervaringen en problemen naar voren te komen.
Realiseer je dat dit laatste in meertalige scholen van ouders soms iets vraagt wat ze juist niet kunnen/willen. Veiligheid is hier te creëren door met homogene groepen te werken, als het even kan in de eigen taal (zie voorbeeld: Interactieve ouderavond
5 Speel een actieve rol bij gewenste advisering/hulpverlening aan ouders
Op school is hier lang niet altijd ruimte voor. Het bieden van een luisterend oor en meedenken op basis van eigen ervaringen en inzichten kost tijd en bovenal energie. Vooral ook omdat het nogal eens op onverwachte momenten speelt en dan soms ongelegen komt. Voor een deel kan dit probleem worden ondervangen door te proberen advies- en hulpvragen  zoveel mogelijk te kanaliseren:
  • Besteed in het informatiebulletin van de school regelmatig aandacht aan sociaal-emotionele onderwerpen. Bijvoorbeeld vuistregels voor de hulp aan faalangstige kinderen.
  • Organiseer samen met hulpverleners een spreekuur voor ouders met vragen op dit terrein.
  • Nodig zo nu en dan een gast uit met veel kennis en ervaring op een terrein dat volgens u om extra aandacht vraagt: iemand van het RIAGG of de kindertelefoon, een psycholoog, een vertrouwensarts. Zorg hierbij voor tweerichtingsverkeer. Video-opnamen van situaties in klaslokalen en op het plein kunnen een uitstekende start voor de discussie vormen.
  • Verwijs door / bemiddel naar professionele hulpverleners. Zorg hierbij voor goede afspraken binnen de school en voor een actuele en goed gespecificeerde sociale kaart. Een sociale kaart is een overzicht van hulpverlenende instanties: aanbod, werkwijze, adresgegevens, en dergelijke.